साहित्य

लेखनाथ साहित्य प्रतिष्ठान, नेपालको तर्फबाट वंगलादेश गएको पोखरेली टोली त्यहाँ सांस्कृतिक कार्यक्रम सकेर मंगलबार पोखरा फर्किएको छ । पोखरा प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका संस्थापक कुलपति तथा लेखनाथ लेखनाथ साहित्य प्रतिष्ठानका अध्यक्ष पदमराज ढकालको नेतृत्वमा गएको टोली ११ सदस्यीय थियो । टोलीमा टोलीमा राष्ट्रिय लोक तथा दोहोरी गीत प्रतिष्ठानका केन्द्रीय सचिव जीवन दाहाल, तरेली सांस्कृतिक परिवारका अध्यक्ष राजबहादुर गुरुङ, कलाकारहरू नमराज क्षेत्री, कमलबहादुर गुरुङ, दामाया गुरुङ, पवित्रा गुरुङ, सृष्टि गुरुङ, ब्राजिल तामाङ, मैसम गुरुङ… पुरा पढौ

गण्डकी साहित्य संगम पोखरा र नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको संयुक्त आयोजनामा शनिबार पोखरामा दर्शन, साहित्य र भाषामाथि विमर्श भएको छ । कार्यक्रममा प्राडा यदुनन्दन उपाध्यायले …प्रगतिशील नेपाली साहित्य लेखनका प्रवृत्तिÚ विषयक कार्यपत्र पेश गरे । कार्यपत्रमाथि समीक्षक तेजविलास अधिकारीले टिप्पणी गरेका थिए । लोकबहादुर थापा मगरले प्रस्तुत गरेको कार्यपत्र …गण्डकी प्रदेशको भाषिक अवस्थाÚमाथि डा यमनाथ तिमिल्सिनाले टिप्पणी गरेका थिए भने समीर सिंहले प्रस्तुत गरेको कार्यपत्र …वर्तमान सन्दर्भमा माक्र्सवादी दर्शनÚ शीर्षकको कार्यपत्रमाथि राजनीतिक… पुरा पढौ

मुक्तक मञ्च केन्द्रीय समितिले स्थापनाको १९ औं वार्षिकोत्सवमा १९ मुक्तककारलाई नै मञ्चमा उभ्याएको छ । मञ्चले मुक्तक लेखनमा क्रियाशीलन किशोरकिशोरीसहित अग्रज मुक्तकका साधकलाई एउटै मञ्च प्रदान गरेको हो । सोही समारोहमा मञ्चका निवर्तमान अध्यक्ष रामजीप्रसाद आचार्यलाई सम्मान गरियो । संस्थालाई विभिन्न जिल्लामा विस्तार, मुक्तक महोत्सव आयोजना, पाठ्यक्रममा मुक्तक समावेश अभियान जस्ता कार्यक्रम गरी मुक्तकको उत्थानमा आचार्यको कार्यकालमा विभिन्न कार्यक्रम भएका थिए । कार्यक्रममा नयमित वाचनमा सहभागी तेजबहादुर तमूलाई उत्कृष्ट वाचक… पुरा पढौ

सेतो क्यानभासमा मैले वसन्तलाई अँँटाएकी छुशिशिरयाममा कक्रिएका रुखबाटचैते धुलो हटाउँदैकलिला मुनाले भरिदिएकी छुआँपका मज्जरमा रिङ्दै गरेका भौँरालाईयथावत राख्दैकोइलीलाई पातको आडमालुकाएकी छुबतासलाई मुक्त छोडिदिएकी छु तल भुइँमा हरियो घाँसअनि सानो फुलबारीत्यसमा थरी थरीका रङबिरङ्गी फुललेभरिदिएकी छु वसन्तलाई रङ्गिचङ्गी क्यानभासमारङ्गिन वसन्तभित्रको हलचलछताछुल्ल पोखिएको छतर कताकता ऊअधुरो देखिएको छफुलै फुलको मेलामावसन्त हाँसेको छ मेरो क्यानभासमा हत्तेरी!!मैले क्यानभासमा सुवास छर्नमर्लक्कै बिर्सेछुइन्द्रकमल फुल्नेऋतु हो वसन्तउसैलाई सजाउन बिर्सेछु तडकभडकदेखि तर्किनेशृङ्गार नरुचाउनेआफ्नो सुगन्धले वसन्तलाई वास्तव बनाउनेस्थलकमललाई भिडभाडदेखि… पुरा पढौ

डरले गुजुल्टो पारेका रहरहरूकाबटन खोलिदिन्छेएक एक गर्दै उघ्रिन्छन् आशाहरूबन्द भएको मनको ढोका उघारिदिन्छेझोलिन नदिई बाँधेर राखेका सपनाहरूसलबलाउन थाल्छन् यताउताबिस्तारैत्यो ढोकाबाट प्रवेश गर्छ एउटा सानो कीटजसले उसलाई कुटुकुटु खान्छनिधारअधरघाँटी हुँदैझुन्डिन्छचमेरो झैँमासुका लोलामाप्रकृति यसलाई जैविक आवश्यकता भन्छतर,ऊ यसलाई प्रेमको नाउँ दिन्छेस्वर्ग के हो?कस्तो हुन्छ?अथवाछ! छैन?केही नजानी'प्रेम एउटा स्वर्गीय अनुभूति' भन्छेअनि रुझ्न खोज्छे प्रेमको वर्षामावर्षा? कि अम्ल वर्षा?यहाँ ज्ञान शून्य छप्रेम र प्रयोजनबोधकोमाखेसाङ्लोमा अझ्लेको छ विवेकमन दगुरेको छ भ्रान्त खुसीको पछिविज्ञानचाहिँ यथार्थको पाठ… पुरा पढौ

भोलि जे पनि हुनसक्छनफुलेको फूल फुल्नसक्छनखुलेको आकाश खुल्नसक्छ भोलिअधुरो सपना पूरा हुनसक्छवा पूरा भएको सपनाक्षणमै भत्किन पनि सक्छ भोलिसफलताको शिखर चुम्नसक्छत्यही शिखरबाटलडेर झर्न पनि सक्छ भोलिसोचेभन्दा राम्रो हुनसक्छवा सोचेभन्दानराम्रो पनि हुनसक्छ त्यसैलेआजै हिसाब नगर्नुस् भोलिकोआजै निष्कर्ष ननिकाल्नुस् भोलिकोनपत्याउने खोलाले पनिकहिलेकाहीँ बगाउन सक्छ किनकिअनुमानले होइनसमयले लेख्छ भोलिको कथा र सम्झनुसआजको सानो पाइला नैभोलिको ठूलो मोड बन्न सक्छवा बेवास्ता गरिएको यही पललेकथा अर्कै दिशामा मोडिन सक्छ भोलि जे पनि हुनसक्छ !भोलि केही… पुरा पढौ

राज्य छ भनिन्छ एकातिरजागीर खाएका भेडाहरुको प्रशासन छ अर्कोतिरप्रत्येक निर्वाचनमागाऊँ गाऊँमा चुनाव प्रचारमा हिंडेका देखिन्छन्बुख्याचा जस्ता नक्कली मानिसहरुवाचा गर्छन्, नाच्छन्, उफ्रन्छन् र म्वाँइ खान्छन् गालाहरुमातर बिर्सन्छन् सेतीको खाँेचबाट चिच्याइरहेकानमिता र सुनिताका आवाजहरुकस्तो चुस्त, दुरुस्त प्रशासन र अमनचैन ?तर सुन्दैनन् उखुबारीबाट आइरहेकोनिर्मला पन्तका चित्कारहरु ?कस्तो जिम्मेवार सरकार र सुखी नेपाली ?मौन मैनबत्ती जलाउँछन् प्रत्येक घटनामामलिन अनुहार देखाउछन् र निकाल्छन् वक्तव्यहरुकस्ता झुठा कर्मकाण्डी अधिकारवादीहरु ?संझन्छु एकैसाथ यतिखेरनमिता सुनिताहरु‚ कमला पन्त अनि इनिसा… पुरा पढौ

प्रणय दिवसको अवसरमा चार पोखरेली सर्जकको संयुक्त मुक्तक सञ्चयन ‘दामली अक्षर’ सार्वजनिक भएको छ । शब्दालय पोखराले शनिबार आयोजना गरेको कार्यक्रममा ईश्वरमणि अधिकारी, जीवनसागर भण्डारी, दीपक समीप र लक्ष्मण थापाको कृति लोकार्पण गरिएको हो । सर्जक लक्ष्मणकी जीवनसाथी मैयाँ, ईश्वरमणिकी जीवनसाथी रीता, समीपकी जीवनसाथी सर्मिला र जीवनसागरकी जीवनसाथी मञ्जुले कृति सार्वजनिक गरेका हुन् । कार्यक्रममा साहित्यकार सरूभक्तले नेपाली तथा विश्व साहित्यमा संयुक्त कृति प्रकाशनको परम्परा र इतिहासबारे चर्चा गरे ।… पुरा पढौ

कुना गाउँको तल्लो भेकमा गुजमुज्ज बस्ती छ । जुन बस्तीमा कामीहरु बस्छन । बस्तीको पुछारमा हर्के कामीको घर र आरन थियो । छेउमा बाख्राको खोर । भित्र कुखुरा डोकामा थुनेका । त्यसैको छेउमा अगेनो । अगेना पारी लाइनबद्ध विस्तारा । बाहिर सुगुर पालेका । कुखुरा र सुगुर वेपर्वाह आँगनमा रनवन डुलेका । चिप्लो काउली पलाएको आँगनमाथि नबढारिएको फोहोर । घरको पालि चुहिने । आँगनको सानो पाखोमा हर्के दाईले घन ठटाईरहेका… पुरा पढौ

स्याङ्जा फेदिखोला मेरो ससुराली । त्यहाँ सामु–आमा बस्नु हुन्छ । बुढ्सकालमा लम्कदै गर्नु भएको, डाँडा माथिको घाम जस्ती आमा । जेठान बुटवलमा हुनुहुन्छ । फेदिखोलामा आमा मात्र बस्ने हुनाले श्रीमतिको आवतजावत माइततिर अलि बढि नै हुन्छ । कहिले आमा बिरामी हुँदा, कहिले श्रीमति जीको इच्छा अनुसार । जुन सन्दर्भ कुनै रोकतोक विना हुन्छ । भन्नाको मतलब उनी माइत जाने नैसर्गिक अधिकारको खासै विरोध हुँदैन । अर्को कुरा छोराहरु हुर्किसकेको हुनाले… पुरा पढौ